Võ TắcVõ Tắc Thiên(chữ Hán: 武則天) (17 tháng 2,625–16 mon 12năm705), tên thật làVõ Chiếu(武). Bà là nàng hoàng duy nhất tronglịch sử Trung Quốc, và còn lại nhiều tranh cãi về công tội giữa những nhà sử học. Bà đã làm qua các vị trítài nhân,chiêu nghi,hoàng phi,hoàng hậu,hoàng thái hậu,hoàng đế,thái thượng hoàng, nhưng sau cùng trước khi tạ thế đã quay trở về với vị tríhoàng hậucủa bên Đường. Bài toán bà nổi lên chũm quyền ách thống trị bị các nhà sử họcKhổng giáochỉ trích mạnh khỏe nhưng những nhà sử học tập từ sau thập kỷ 1950 đã bao gồm cái chú ý khác về bà.(Theo wikipedia)hi lên ngôi nhà vua bà đổi tên thành Võ Chiếu (武曌), chữ "Chiếu" trong tên bà vốn là chữ "chiếu" (照) tuy vậy để suôn sẻ bà sẽ tự chế tạo ra chữ new (日月当空 nhật nguyệt đương không) cùng là giữa những chữ trongVõ Hậu Tân tự. Bà là phái nữ hoàng độc nhất tronglịch sử Trung Quốcđã lập ra triều đại của riêng mình, đơn vị Võ Chu (周), và thống trị dưới danh hiệuThánh Thần Hoàng Đế((聖神皇帝) từ690đến705.Gia đình bà có xuất phát ở huyệnVăn Thuỷ(文水), ở trong quận Tinh Châu (幷州; hiện nay là thành phốThái NguyêntỉnhSơn Tây). Thân phụ bà là võ sư Hoạch (武士彠) (577-635), một thành viên thuộc một mái ấm gia đình quý tộc lừng danh ở đánh Tây. Người mẹ bà là Dương Thị (楊氏) (579-670), một đàn bà thuộc gia đình quý tộc hoàng gianhà Tuỳ. Võ Tắc Thiên không phải sinh ở Văn Thuỷ, bởi phụ thân bà đảm nhiệm nhiều chức vụ ở các nơi trong veo cuộc đời. Bà biết đến sinh sinh hoạt Lợi Châu (利州) hiện là thành phốQuảng Nguyên(廣元市), phía bắc tỉnhTứ Xuyên, phương pháp Văn Thủy khoảng tầm 800 km về phía tây nam, nhưng một vài nơi khác cũng được cho là vị trí sinh của bà tất cả cả thủ đôTrường An.

Bạn đang xem: Lịch sử về võ tắc thiên

Bà được gửi vào hậu cungĐường Thái Tôngnhà Đường vào tầm khoảng năm 637 với là mộtTài Nhân(才人), tức là một trong chín tín đồ thiếp cấp thứ năm. Thấy thương hiệu Võ Chiếu không đẹp,Đường Thái Tôngđặt tên mang đến bà là Mị (媚), có nghĩa là "duyên dáng, xinh đẹp", và vì vậy còn được người china gọi là Võ Mị Nương (武媚娘). Rất có thể thời gian này bà đã gặpthái tửLý Trịvà đã bao gồm quan hệ thân mật với vị vua tương lai này.

Năm 649, Đường Thái Tông băng hà, theo luật lệ, Võ Mị Nương bắt buộc rời cung để vàochùaCảm Nghiệp xuống tóc. Thái tửLý Trịlên ngôi, tức làĐường Cao Tông.

Năm 651,Đường Cao Tôngđưa bà quay lại hoàng cung sau khi đi bái tế cho cha tại miếu Cảm Nghiệp. Vợ họ vương của Cao Tông đã nhà động cung ứng đưa bà về nhằm vì lúc đó Cao Tông vẫn sủng ái Thục phi bọn họ Tiêu, và mong dùng Võ Tắc Thiên trong việc tranh giành quyền lực. Có thuyết lại cho rằng bà chưa từng rời hoàng cung. Tiêu phi bị thất sủng, tháng 5 năm 651, bà được phongChiêu Nghi, việc này bị các nhà nho chỉ trích nặng nài vì đã từng có lần là vk của vua trước.

Năm 654, Võ Tắc Thiên sinh một con gái, mà lại đứa trẻ con bị chết sau khoản thời gian sinh vài ngày. Trước lúc đứa con trẻ chết, Vương hiền thê có mang lại thăm, vì thế Cao Tông nghi vấn hoàng hậu đã hạ thủ. Truyền thuyết cho rằng thiết yếu Võ Tắc Thiên vẫn giết con để vu tội đến hoàng hậu. Võ Chiêu nghi được phong có tác dụng Thần phi.

Năm 655, Vương cung phi và chị em mời đồng cốt yếm bùa mong mỏi gia sợ hãi Võ Tắc Thiên, nhưng câu hỏi bại lộ. Đường Cao Tông phế vứt Vương hoàng hậu, dù không hề ít các đại thần can ngăn, độc nhất là quốc cữuTrưởng Tôn Vô Kỵ.

Tháng 10 năm 655,Đường Cao Tôngphong Võ Thần phi làm hoàng hậu trước sự việc phản đối của nhiều đại thần. Vương phi tần và Tiêu thục phi bị kết trọng tội, với bị Võ hậu ám sát một giải pháp dã man. Năm 659, Võ hậu vu tội choTrưởng Tôn Vô Kỵ, không bổ nhiệm đuổi khỏi triều đình, gạt được vật cản vật lớn nhất của mình.

Năm 660,Đường Cao Tôngbị trúng gió chợt quỵ, Võ hậu ngay lập tức tham gia chính vì sự từ phía đằng sau rèm cùng vua, nên gọi làNhị thánh lâm triều. Cao Tông tuyệt nhất nhất phần nhiều nghe theo lời Võ hậu, mặc dù nhận thấy sự nguy khốn của bà, bắt buộc đã ngầm chỉ định choThượng quan Nghitìm giải pháp phế truất. Việc bại lộ,Thượng quan tiền Nghibị Võ hậu xử tội chết, Cao Tông cũng mất không còn quyền lực, hoàn toàn dựa vào vào Võ hậu. (Tuy nhiên Võ hậu trong tương lai lại rất trọng dụngThượng quan liêu Uyển Nhi, là cháu nội của Thượng quan tiền Nghi).

Thái tửLý Trung(con của Cao Tông và một bạn thiếp phải chăng kém, Vương hiền thê nhận làm cho con) bị giáng và bị giết. Nhỏ cả của Võ hậu là Lý Hoằng được phongthái tử.

Năm 667, Cao Tông thừa yếu, giao chothái tửLý Hoằng giám quốc, thực chất vẫn bởi Võ hậu làm cho chủ. Năm 674, triều đình tôn Cao Tông làThiên hoàng, Võ hậu làThiên hậu. Võ Tắc Thiên thích dùng tôn xưng Thiên hậu cho tới tận khi làm hoàng đế. Võ hậu phế truất Thái tửLý Hoằng, đưa bé thứ hai làLý Hiềnlên làmthái tử, rồi lại giángLý Hiền, đưa nhỏ thứ cha làLý Hiểnlên thay.

Trong quy trình tiến độ này, Võ hậu đã tất cả nhiều chính sách chính trị đổi mới, được đánh giá cao.

Năm 683, Đường Cao Tông băng hà, thái tử Lý Hiển lên ngôi, tức làĐường Trung Tông, Võ Tắc Thiên làmHoàng thái hậu, nắm cục bộ chính sự. Mộtthángsau, cùng với lý doĐường Trung Tôngđể vk làVi hoàng hậulộng quyền, Võ hậu phế truất vua xuống làm Lư Lăng Vương, lập đàn ông thứ bốn (Lý Đán) lên làm vua, tứcĐường Duệ Tông. Trong những năm tiếp theo, Võ hậu thứu tự ra tay với các vương gia là nhỏ của Đường Thái Tông như Việt vương vãi Lý Trinh, Lang Nha vương Lý Trọng.

Đồng thời Võ hậu cho xây dựng nhiều cung điện, lớn số 1 là tòa Minh Đường cao gần ba trăm trượng, sau đổi là Vạn Tượng Thần cung. Minh Đường hoàn thành, tất cả kẻ dưng viên đá trên bao gồm chữ "Thánh chủng loại lâm nhân, Vĩnh xương đế nghiệp" đề xuất Võ hậu thay đổi tôn hiệu của mình làThánh mẫu mã thần hoàng.

Năm 690, sư Pháp Minh dâng tư quyểnĐại Vân kinhca ngợi Võ hậu làPhật Di Lặcxuống trần, là nhà của thiên hạ. Võ hậu không nên in rồi phát ra khắp nơi, tôn vinh Phật giáo trên Đạo giáo.

Xem thêm: Hội Chứng Huyết Tán Tăng Ure Máu (Hus) Là Gì? Hội Chứng Tăng Urê Máu I

Tháng 9 năm 690, Võ hậu đăng vương Hoàng đế, đổi quốc hiệu là Chu cùng với ý kế tục sự nghiệpnhà Chuxưa kia, quốc tính là họ Võ, tônChu Văn Vươnglàm Thủy tổ Văn hoàng đế. GiángĐường Duệ Tôngxuống làm cho Hoàng tự, rồi sau đó phế bỏ, lại phong con cháu làVõ thừa Tựlàm Ngụy vương,Võ Tam Tưlàm Lương vương.

Trước đó, Võ hậu đổi phương pháp viết chữ Chiếu trong tên của bản thân thành (曌), cùng với hình phương diện trời, phương diện trăng trên không, để tỏ quyền buổi tối thượng. Cùng với chính là 11 chữ khác hotline làVõ hậu tân tự

Lý thuyết bao gồm trị Trung Quốc truyền thống lịch sử không cho phép một thiếu phụ được lên ngôi, Vũ hậu ra quyết định dẹp yên kháng đối với đưa các quan lại trung thành với chủ vào triều. Thời giai cấp của bà để vết ấn về việc xảo quyệt tài tình và chăm quyền hung bạo. Bên dưới thời cai trị, bà lập ra công an mật để đối phó với bất kỳ chống đối nào rất có thể nổi lên, với cái tên khét tiếngLai Tuấn Thần,Chu Hưng, cơ mà đồng thời cũng đều có những thánh thiện tài nhưĐịch Nhân Kiệt.

Khi về già, Võ hậu sủng ái nhị anh emTrương Dịch ChivàTrương Xương Tônglà nhì kẻ bất tài tuy nhiên đẹp trai, khiến cho triều đình khôn xiết bất bình. Tháng 10 năm 695, sau nhiều lần thêm chữ, tên của bà được thay đổi Thiên Sách Kim Luân Thánh Thần Hoàng Đế, làm cho lễ phong thiền nghỉ ngơi Tung sơn.

Võ hậu lần chần khi chọn tín đồ truyền ngôi, giữa con ruột bọn họ Lý và con cháu ruột chúng ta Võ. ở đầu cuối với sự khuyên giải của Địch Nhân Kiệt, bà ra quyết định lậpLý Hiểnlàm thái tử. Mặc dù bà bắt các con thề độc rằng không được thiết kế hại họ Võ

Đến năm 705, Võ hậu quanh đó 80 tuổi sẽ rất nhỏ yếu. Mon 2, tể tướngTrương Giản Chilãnh đạo cuộc đảo chính giết hai bạn bè họ Trương, xông vào cung buộc Võ hậu truyền ngôi mang lại thái tửLý Hiển.Đường Trung TôngLý Hiểnlại lên làm vua lần nữa, Võ hậu trở thànhThái thượng hoàng, rồi qua đời vào tháng 11 năm 705. Lúc lâm bình thường bà yêu mong dùngthụy hiệulàHoàng hậuchứ ko phảiHoàng đế, cho nên vì thế không cómiếu hiệu.

Bà được chôn tạiCàn Lăng, cùng chỗ vớiĐường Cao Tông. Bia tuyển mộ của bà là một trong những tấm bia để trống hoàn toàn (Vô từ bỏ bi), với ý là nhằm đời sau phán xét.

Mặc mặc dù chỉ mãi sau một thời gian ngắn, theo một trong những nhà sử học, đơn vị Võ Chu đã có được một khối hệ thống bình đẳng làng mạc hội về giới tốt hơn so vớinhà Đườnggiai đoạn tiếp theo nó.

Nhìn vào những sự khiếu nại trong cuộc sống bà theo ám chỉ trong văn chương hoàn toàn có thể mang lại các ý nghĩa: một đàn bà đã thừa qua phần lớn giới hạn của chính bản thân mình một cách không ưng ý hợp, thể hiện thái độ đạo đức đưa khi thuyết lí về lòng trắc ẩn trong lúc cùng lúc ấy lại tiến hành mô hình tham nhũng với hành xử một biện pháp xấu xa, cùng cai trị bằng cách điều khiển từ bỏ phía hậu trường.

Một tác giả nổi giờ đồng hồ ngườiPháplàShan Sa(tức đánh Táp), sinh tạiBắc Kinh, đang viết một cuốn tiểu thuyết mang tính chất tiểu sử tên làImpératrice(tên giờ Việt làNữ hoàng, do nữ dịch giả Lê Hồng Sâm dịch, sách được xuất bạn dạng tại Việt Nam hồi tháng 2 năm 2007) dựa trên cuộc đời của Võ hậu.

CÁC TRUYỀN THUYẾT

Trị chiến mã dữ

Đường Thái TôngđượcTây Vựctặng một con ngựa rất dữ tên là Sư Tử Thông, không một ai trị được. Võ Mị xin ra trị ngựa, với ba thứ là 1 trong cây roi sắt, một chiếc búa sắt, một ngọn dao nhọn. Đường Thái Tông hỏi dùng hồ hết thứ đó để triển khai gì thì Võ Mị trả lời rằng:"Trước hết dùng roi sắt nhưng đánh nó bắt chết thật phục; nếu như không chịu thì sử dụng búa sắt tiến công vào đầu nó; còn nếu sử dụng búa sắt tiến công vẫn không được thì cần sử dụng dao đâm chết nó đi, vì chưng thứ ko trị được thì để gia công gì?"

Giết con

Truyền thuyết nhận định rằng khi sinh người con đầu lòng là nhỏ gái, Võ Chiêu nghi cực kỳ không vui, dùĐường Cao Tôngthì hết sức yêu quý. Một ngày lúc Vương bà xã (không có con) vì ước ao làm lành cùng cũng yêu thương trẻ nhỏ đến thăm đứa bé. Khi thê thiếp ra về, Võ Chiêu nghi sẽ bóp mũi chết người con của mình. KhiĐường Cao Tôngvào thăm công chúa nhỏ, thấy nó đang chết, vô cùng giận dữ tra hỏi cung nữ, thì thấy bảo chỉ bao gồm mỗi thê thiếp là bạn vào thăm. Cho nên vì thế Cao Tông nhận định rằng hoàng hậu giết bé mình bởi vì ganh ghét.

*

Sợ mèo

Khi lên được ngôi vợ rồi, Võ hậu trả thù Vương cung phi và Tiêu thục phi bằng cách sai chặt hết chân tay họ rồi cho vô chum rượu ngâm nhằm họ không chết ngay. Tại đây Võ hậu đã bật mí với Vương hiền thê là chính mình đã giết con gái để đổ tội. Vương phi tần đã kêu rằng: "Tại sao kẻ ác như ngươi nhưng sinh được con, còn ta thì ko thể?", còn Tiêu thục phi thì nguyền rằng sẽ biến thành mèo để đêm vào xé xác Võ hậu. Võ Hậu hại mèo bởi vì đã làm thịt chết bé mèo mà lại bà từng thương yêu nhất.Nhưng nó đã phản nghịch bà đi theo Vương hoàng hậu khi bà bị tóm gọn vào lãnh cung. Do đó, bà thẳng tay làm thịt nó và luôn luôn luôn bị ám hình ảnh bởi tiếng mèo kêu, tối đêm thấy hình hình ảnh con mèo hiện tại về trong giấc ngủ.

Đày hoa chủng loại đơn

Võ hậu lúc lên ngôi Hoàng đế, oai quyền cao tột đỉnh, một ngày cuối đông ra sân vườn ngự uyển thấy cây xanh héo úa không hoa, đã to tiếng chỉ thị cho toàn bộ các loại hoa trong vườn đề xuất nở vào đúng ngày đầu năm mới Nguyên đán. Sáng sủa Nguyên đán, Võ hậu ra vườn thấy tất cả các hoa phần đa nở tung, chỉ gồm hoa mẫu 1-1 vẫn ko nở. Võ hậu giận dữ sai nhổ toàn cục mẫu 1-1 đi, đày mang đến phương nam. Cho nên vì vậy chỉ tất cả Giang phái mạnh là tất cả mẫu solo đẹp.

Tượng Phật Long Môn

Võ hậu tôn sùngPhật giáo, đã ra lệnh đục các tượng Phật tại khu vực vựchang đá Long Môn. Tại phía trên pho tượng ở vị trí chính giữa lớn độc nhất vô nhị là tượngPhật Đại Nhật(Tỳ lô giá na- Vairocana) được chạm trổ theo khuôn khía cạnh của Võ hậu.

Vết sẹo của Thượng quan tiền Uyển Nhi

Thượng quan liêu Uyển Nhilà con cháu của Thượng quan liêu Nghi, Võ Tắc Thiên dùng làm phái nữ quan lo toàn bộ các câu hỏi văn thư trong hoàng cung và quanh đó triều đình.Trương Xương Tôntuy phục dịch Võ Tắc Thiên nhưng lại có tư tình cùng với Uyển Nhi, một đợt hai tín đồ lén lút gặp mặt nhau thì Võ Tắc Thiên bắt gặp. Tức giận, Võ Tắc Thiên sẽ ném cái chén bát vào giữa trán Uyển Nhi, chế tạo ra thành một chiếc sẹo lớn ở chính giữa trán. Tuy nhiên vết sẹo lại làm cho Thượng quan liêu Uyển Nhi trông cute hơn. Nỗ lực là trường đoản cú đó viral ra, các tiểu thư, mệnh phụ đều bắt chiếc vẽ chấm đỏ hoặc bông hoa mai vào thân trán, trở thành một đẳng cấp trang điểm rất rất được yêu thích dưới triều công ty Đường.

Các thần thoại về dâm loạn

Có các truyền thuyết về sự việc dâm loàn của Võ hậu, một phần do đời sau thêu dệt, một trong những phần sự thật:

Võ hậu ốm, mời Thái y họ Trầm vào bốc thuốc, nhân đó hỏi về dung dịch kích dục. Trầm thái y dâng phương pháp có công hiệu, Võ hậu bắt ông phục vụ mình. Dù bồi bổ thế nào, Trầm thái y cũng không thỏa mãn nhu cầu nổi, ở đầu cuối lao lực mà lại chết.

CON

Võ Tắc Thiên khôn xiết thích những tôn hiệu mĩ miều, vì vậy đã các lần nuốm đổi, thêm sút chữ vào tôn hiệu, bao gồm:

Thánh Thần hoàng đế (圣神皇帝)Tắc Thiên Đại Thánh nhà vua (则天大圣皇帝)Thánh chủng loại Thần Hoàng (圣母神皇)Kim Luân Thánh Thần nhà vua (金轮圣神皇帝)Việt Cổ Kim Luân Thánh Thần hoàng đế (越古金轮圣神皇帝)Từ Thị Việt Cổ Kim Luân Thánh Thần hoàng đế (慈氏越古金轮圣神皇帝)Thiên Sách Kim Luân Thánh Thần nhà vua (天册金轮圣神皇帝)

Các tôn hiệu của đời sau tôn phong